Wat doet een nieuwe leider?


Social Media Week

Social Media Week is a leading news platform and worldwide conference that curates and shares the best ideas and insights into social media and technology's impact on business, society, and culture.


Deze week waren we te vinden als spreker tijdens Social Media Week in Rotterdam. We gingen in op leiderschap en hoe dat verandert door de opkomst van social media. De slides vind je hier.

Kon je er niet bij zijn? Dan geven we je hier de kern van ons verhaal.
Denk je nu, ‘ik ben geen leidinggevende, dus dat is niets voor mij’? Dan heb je het mis. Ook als medewerker ben je betrokken bij leiderschap. Door het zelf te tonen of door de relatie die je hebt met andere leiders. Dus kijk even naar onderstaand filmpje en lees daarna vooral even door!

Tja – het is een grappig filmpje, dat duidelijk laat zien hoe het werken in een fabriek vroeger was. Je ziet de ‚alwetende’ leidinggevende, die overzicht heeft van het reilen en zeilen in de fabriek. De middenmanager die opdrachten uitdeelt. en de medewerker die moet klokken – omdat zijn salaris afhankelijk is van het aantal uur dat hij werkt.

Chaplin laat dat op een komische manier zien. Maar er is meer waarom we hierom moeten gniffelen: een soort van weemoed, herkenning: ‚Ach ja, zo ging dat vroeger in die tijd’.

Inmiddels is er veel veranderd:

  • Medewerkers hebben hogere opleidingen. En er zijn meer kenniswerkzaamheden, minder routineklussen. Medewerkers hebben ook een andere relatie met hun werkgever: we werken als ZZP-ers, freelancers, met tijdelijke aanstellingen, wisselen met enige regelmaat van werkgever. Kortom, er zijn nieuwe samenwerkingsverbanden tussen medewerker en organisatie.
  • De wereld is ook veel transparanter geworden. We delen veel met elkaar op social media: niet alleen hoe het met ons gaat, maar ook wat we weten, kennis en contacten, 24/7, in binnen en buitenland.
  • Tegelijkertijd is het belang om te innoveren groter dan ooit. Niet alleen om kosten te besparen en sneller te worden zoals in Chaplins tijd, ook om je te onderscheiden van je concurrenten.
  • Bovendien zijn de vraagstukken die we met elkaar moeten oplossen over energie, milieu, beschikbaarheid van grondstoffen, gezondheid en vrede complexer geworden in de loop der jaren. Je kunt ze niet alleen oplossen, we hebben elkaar hard nodig. Je komt er niet in je eentje, je komt er ook niet met 1 vakgebied. Voor veel lastige vragen is het nodig om kennis uit allerlei disciplines te benutten. Je gaat samenwerken met andere experts. Dat geldt niet alleen voor individuen, maar ook voor organisaties: samenwerken over de grenzen van je organisatie heen.

Al deze ontwikkelingen hebben tot gevolg dat mensen anders willen werken en organisaties anders moeten gaan werken.

Maar toch….
Toch zijn veel van onze hedendaagse managementprincipes gebaseerd op beginselen uit die tijd. Bureaucratie en hiërarchie, bonussen en beloningen, het streven naar efficiency om maar de goedkoopste te kunnen zijn en de hoogte winst te halen. De rapportagestructuren van medewerker naar middenmanager naar hogere baas: ze zijn ontwikkeld in deze jaren in de jaren van Taylor en Ford.

Die ideeën en principes hebben lang gewerkt en daar hebben we veel profijt van gehad. Maar al die veranderingen: die vragen om nieuwe organisatievormen. Om nieuwe manieren van samenwerking. Om nieuw leiderschap.

Met internet, de digitalisering en de opkomst van social media staan we voor een nieuwe periode.  Een periode waarin we niet langer allen een heel klein stukje van het eindproduct produceren, waarin we een vrijwel onzichtbare schakel in het grote geheel zijn.

Maar een periode waarin innovatie en ondernemerschap de boventoon voeren. Waarin kenniswerkers projectmatig samen werken in netwerkverbanden en we allen zoeken naar het kleine, de menselijke maat. Social media maken de wereld weer klein. Klanten tweeten met medewerkers, medewerkers linken met de CEO. ZZP-ers werken vanuit huis met Skype. Kortom: de wereld is een dorpsplein. Een wereld die vraagt om een nieuwe leider.

Nieuw leiderschap
Die nieuwe leider is een bruggenbouwer . In het nieuwe leiderschap draait alles om het creëren van een groep, een groep waarin mensen leren van elkaar en op de hoogte zijn van het reilen en zeilen. Waar mensen samen werken – letterlijk: samen werken. Waarin mensen betrokken zijn bij de organisatie, zich verbonden voelen aan de organisatie. Een goede leider houdt aansluiting met de groep en is – veel meer dan in een hiërarchie – lid van het team, van de groep. Een paar tips om dat te kunnen doen:

  • Wees transparant
    Social media en digitale tools: het zijn middelen om te kunnen samenwerken. Het zijn de communicatiemiddelen waarmee je weer terug kan naar het ouderwetse dorpsplein: iedereen is op de hoogte van het reilen en zeilen van de leden van de organisatie en de organisatie zelf – ongeacht waar men werkt.
    Zo kunnen mensen beter samenwerken en kennis met elkaar delen. De nieuwe techniek biedt (mits goed geïntroduceerd en geïmplementeerd) mogelijkheden voor betere samenwerking – een sleutel voor het succes van de organisatie.
    Even voor de duidelijkheid: techniek is niet de oplossing, het is geen wondermiddel om dingen te veranderen. Het is een middel om de transparantie en samenwerking te bevorderen. Dat wil nog niet zeggen dat wanneer je een nieuw instrument introduceert iedereen ook open en transparant durft te zijn.
    Je zult als leider het voorbeeld moeten geven – laten zien dat je zelf transparant bent. Dat het loont om transparant, open en eerlijk te zijn: en dus niet ‚straffen’ wanneer iemand met een negatief bericht komt.
  • Heb een open houding
    Geef ruimte en vertrouwen. Stel oude veronderstellingen ter discussie, check of je het bij het juiste eind heb, ga actief op zoek naar andersdenkenden, sta open voor feedback en heb een focus op leren. Wanneer jij dat als leider doet, creëer je een sfeer en cultuur waarin leren voorop staat. Zo kun je samen verder ontwikkelen – gaan de ideeën en de innovatie stromen.
    Natuurlijk wil je liever dat alles op rolletjes loopt en geen fouten maken. Maar gaat er toch iets fout? Benut het en leer er van. Geef mensen vertrouwen en probeer de beheersing los te laten.
    Wees ook open naar de buitenwereld. Laat ook buiten je organisatie zien waar je mee bezig bent. Alleen dan krijg je samenwerking over de grenzen van je eigen orgamisatie voor elkaar. Dat kan met je klant – zoals Lays dat aan klanten vraagt welke smaak de nieuwe chips moeten hebben of Lego waar je nieuwe ontwerpen kunt voorstellen – of met een partner uit de productieketen.
  • Werk met een netwerkstructuur
    De oude structuren van een hiërarchische organisatie sluiten niet aan op de open cultuur die je wilt bevorderen. Ze gaan knellen en leveren eerder inefficiënties op dan gemak of voordelen. De vraagstukken die we vandaag de dag tegenkomen gaan niet langer om het verhogen van productie, maar om vernieuwen en omgaan met verandering. Om vraagstukken waarbij professionals met een uiteenlopende achtergrond zich over buigen. De vraag is niet langer ‘welke kennisvoorsprong heb ik nu op mijn concurrent?’ maar ‘hoe snel kan ik nieuwe kennis ontwikkelen?’.
    Dat doe je samen met anderen – door verbindingen te leggen en anderen te betrekken. Een platte (projecten- en netwerk)organisatie helpt daarbij. Natuurlijk hoeven niet alle goede ervaringen met de gangbare systemen volledig overboord te worden gegooid. Wanneer je alleen maar nieuwe dingen introduceert zonder de kennis van het verleden te integreren dan wordt het chaos. Mensen willen weten waar ze aan toe zijn. Die houvast vinden ze in de missie die je hebt, het ‘why’ van je organisatie en je organisatiecultuur. Wanneer je dat voor ogen houdt, dan kun je flexibel en slagvaardig inspelen op veranderingen.
  • Vertel het verhaal van jouw ‘Waarom’
    We schrijven het al eerder op deze site: betrokkenheid creëer je met een duidelijke why van je organisatie. Organisaties (en leiders!) weten meer betrokkenheid te creëren wanneer ze een goed antwoord hebben op de ‘waarom-vraag’. Een goed verhaal over het waarom van jouw organisatie brengt mensen in beweging. Daar willen ze zich bij aansluiten! Zorg dus eerst dat je eerst die vraag goed kunt beantwoorden, daarna komt pas het hoe en het wat. Laat niet alleen zien wat je doet maar vooral: waarom je het doet.
    Een duidelijk en aansprekend ‚why’ is nodig om zo mensen binnen en buiten de kern van je organisatie te binden aan je organisatie. Dat is vandaag de dag des te belangrijker: mensen kiezen niet meer voor een levenslange loopbaan bij een werkgever, maar voor de mogelijkheden om te werken aan persoonlijke groei en ambitie. Werkgevers geven geen vaste aanstelling meer, maar een tijdelijke. Die nieuwe tijdelijke krachten wil je wel binden aan jouw organisatie. Dat lukt je niet met ‚wij willen zo hoog mogelijke winst maken’. Wel met, zoals Apple doet, „Be different’. Of zoals Jamie Oliver: mensen laten genieten van gezond en vers eten. Nieuwsgierig naar die van ons? Wij willen 40+ leidinggevenden helpen nog 20 jaar met succes te kunnen blijven werken!
    De leider heeft hier een belangrijke rol. Hij moet een visie hebben welke rol de organisatie heeft in de maatschappij, zorgen dat betrokkenen de visie, het why delen met elkaar, weten wat het is, uitdragen bij de dingen die ze doen, het kunnen gebruiken als een toetsingskader wanneer ze een beslissing moeten nemen.

Moet ik dat nu doen??
Ja, dat moet nu. Want er komt een nieuwe generatie aan, een generatie die anders werkt en niet beter weet. Jij wilt straks de beste talenten kunnen kiezen voor je organisatie, met de beste mensen kunnen samenwerken.

Het moet ook nu omdat de ontwikkelingen zo snel gaan dat het steeds lastiger is om aan te haken.
En als je het nu niet doet – dan mis je de concurrentie, die komt ook steeds vaker uit een andere hoek. Denk aan Kodak die de slag verloor omdat ze de klant verkeerd inschatte, of aan de hotels die met verbazing kijken naar de opkomst van Airbnb.

Misschien vraag je je af, waarom zou ik al die moeite nemen als leider? Of, als je geen leidinggevende bent, denk je misschien wel dat er voor jou geen rol is weggelegd in de veranderingen. Daar kijken wij toch anders tegen aan. De uitgangspunten: transparant zijn, een open houding hebben, netwerken over je organisatiegrenzen heen en weten waar je het voor doet: die gelden voor ons allemaal. Wanneer jij dat zichtbaar oppakt en uitdraagt dan ben je een voorbeeld voor je omgeving – ook voor die leidinggevende die nog niet ‚om’ is. En daar krijg je heel wat voor terug:

  • betere resultaten
  • hogere betrokkenheid van je team en collega’s en
  • misschien wel het belangrijkste: plezier in je werk!

Gebruik daarbij vooral de nieuwe tools en social media voor zover het past en je kan helpen. Leiderschap is een sociaal proces – social media passen daar prima bij! Probeer uit, experimenteer en leer. Social media kunnen je helpen om op een nieuwe manier te communiceren en samen te werken. letterlijk: samen werken! Zo creëer je nieuwe kansen.

Maar vergeet niet: leiderschap is en blijft iets menselijks. Alleen online werkt niet, offline zul je dezelfde uitgangspunten en houding moeten tonen. Pas dan laat je zien ‘social’ zijn betekent en hoe dat in de praktijk uitpakt!

Wij wensen je veel succes. En mogelijk krijg je te maken met een leidinggevende die het nog een behoorlijke uitdaging vindt, dat nieuwe leiderschap. Dat kan heel goed: staan voor je mensen en je zaak, transparant zijn en zichtbaar uitdragen wat je aan het doen bent en waarom de dingen lopen zoals ze lopen: dat vraagt karakter! Is er iemand in je omgeving die het daar moeilijk mee heeft, biedt hem dan hulp aan. Kijk hoe jij jouw organisatie kunt helpen. Zodat, wanneer Chaplin’s nazaten een film zouden maken van werken in 2014, we daar niet gniffelend, maar met trots naar kunnen kijken!

Tip
Deze week verschijnt ons boek over social media en leiderschap. Bezoekers van #SMWRdam kunnen het hier met korting bestellen!

Over Leaders Online
Onze missie is om leiders te helpen bij te blijven in de snel veranderende wereld van vandaag. Ze te stimuleren moderne tools te gebruiken in hun dagelijkse rol als leidinggevende. En ze te laten zien wat de nieuwe mogelijkheden zijn als ‚social’ organisatie.

Zo kunnen ze samen met hun team beter werken, zorgen ze ervoor dat hun teamgenoten vol enthousiasme hun werk doen en blijven ze zelf de komende jaren ook zelf met plezier blijven werken!

Meer over ons weten? Kijk hier



Yolanda van heese

Business Partner, Leaders Online Coöperatie U.A.

@Leaders_online

After a career within the Dutch government, I started Leaders Online three years ago, together with Lilian Bezemer. We assist leaders (mainly working for the government or within the business service industry) on their journey of discovering social media and show what impact social media have on their organization, their teams and their style of leadership.



Want to write for Social Media Week?

We're looking for individuals around the globe to contribute articles on marketing, media, technology, and more.







Comments